आजको कपडा उद्योग दिगो छैन। तेल पछि, फेसन, संसारको दोस्रो सबैभन्दा प्रदूषित उद्योग हो, र यसको मूल्य श्रृङ्खलाको प्रत्येक चरणले मानिस र वातावरणलाई हानि पु¥याउँछ । काम गर्ने अमानवीय अवस्था र अप्रभावी सामाजिक सुरक्षाले यसको पारिस्थितिक तन्त्रको धेरैजसो क्षेत्रलाई पिरोल्छ, यद्यपि यी मुद्दाहरू सिङ्गो हिमशैलको सानो टुप्पो मात्र हुन्।
वार्षिक उत्पादन हुने १०० बिलियन टन कपडा मध्ये ९२ मिलियन टन कपडा मुख्यतया विश्वव्यापी दक्षिण देशहरूको ल्यान्डफिलहरूमा पुग्दछन् । यदि यो प्रवृत्ति जारी रह्यो भने, फेसन उद्योगको उत्सर्जन शताब्दीको अन्त्यमा लगभग ५०% ले बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । उत्सर्जनको जोखिम माइक्रोप्लास्टिकको जोखिमसँग जोडिएर आउँछ जुन नायलन र पोलिएस्टर कपडाहरूसँग सम्बन्धित हुन्छ।
तथ्याङ्कलाई परिप्रेक्ष्यमा राख्ने हो भने, कपडा उत्पादनले पृथ्वी माइक्रोफाइबर प्रदूषणको ९% को लागी योगदान गर्दछ। यसका साथै मनोवैज्ञानिक स्तरमा, फास्ट फेसनले बीचमा खाने विकारहरू, शरीर डिस्मोर्फिया, र आर्थिक संकट जस्ता समस्याहरूलाई बढावा दिन्छ। यस उद्योगले बंगलादेश, भारत र चीन जस्ता देशमा बाल तथा सस्तो श्रमको खोजी गरिरहेको छ। उपभोक्ताहरूले कुनै पनि कपडा सामग्री खरिद गर्नु अघि फेसन उद्योगको लोकाचारलाई प्रश्न गर्नुपर्छ।
हालैको विश्वव्यापी महामारी, हिंसक क्षेत्रीय द्वन्द्व, र आकाशिएको मुद्रास्फीतिले दिगो विकासतर्फको दशकौंको प्रगतिलाई रोकेको र केही हद सम्म उल्टाएको छ। सन् २०२१ मा १२ करोड ५० लाखभन्दा बढीको जनसंख्यले पूर्णकालिन जागिर गुमाएका थिए, जसमा बालबालिकाको हेरचाहको अभावका कारण महिलाहरूले असमान हिंसा रहेको थियो र ९ करोड ५० लाख मानिसहरू चरम गरिबीमा बाँचिरहेका थिए।
बेरोजगारीमा भएको बृद्धिले हामीलाई गम्भीर चूनौती र कठिनाइको सामना गर्दै उज्ज्वल भविष्य निर्माण गर्ने मार्गलाई थप संवेदनशील बनाएको छ। तसर्थ, यो उदीयमान समस्यालाई ध्यानमा राख्दै, हल्ट पुरस्कार २०२२ को विषयवस्तु, “विश्वलाई काममा फर्काउने” तय गरिएको थियो।
त्यसैलाई ध्यानमा राख्दै, यस वर्ष, फेसन उद्योगमा हानिकारक अभ्यासहरू देखेर, हल्ट प्राइजले २०२३ को विषयवस्तु “फेसनलाई पुनः डिजाइन गर्ने” तय गरेको छ। हल्ट पुरस्कारले तपाईँलाई संयुक्त राष्ट्र संघको दिगो विकास लक्ष्यहरूसँग मिल्दोजुल्दो र फेसन मूल्य शृङ्खलाको एक वा बढी महत्वपूर्ण चरणहरूमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने सकारात्मक कुराको लागि खडा हुने व्यापार सिर्जना र निर्माण गर्न आमन्त्रित गर्दछ । तपाईंले आफ्नो शानदार विचारको सम्भाव्यता अनुसन्धान गर्न र यसलाई लाभदायक, उच्च–प्रभाव व्यवसायमा आकार दिनको लागि एक टोली भेला गर्न आवश्यक पर्दछ ।
(काठमाडौं विश्वविद्यालयमा हरेक वर्ष आयोजना हुने हल्ट प्राइजका सम्बन्धमा लेखिएको लेख)
